Ana sayfa | Dergi Hakkında | Yayın Kurulu | Danışma Kurulu | İçindekiler | Arşiv | Yayın Arama | Yazarlara Bilgi | İletişim
2009, Cilt 10, Sayı 2, Sayfa(lar) 041-043
[ Özet ] [ PDF ] [ Benzer Makaleler ] [ Yazara E-Posta ] [ Editöre E-Posta ]
KÜÇÜK HÜCRELİ AKCİĞER KANSERİNDE ASEMPTOMATİK SEYREDEN SOLİTER PONS METASTAZI: OLGU SUNUMU
Şule GÜLEN TAŞ1, Hakan AK2, Emel CEYLAN1, Soner YAYCIOĞLU2, İbrahim METEOĞLU3, Orhan ÇİLDAĞ1
1Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları AD, AYDIN, TÜRKİYE
2Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi, Nöroşirurji AD, AYDIN, TÜRKİYE
3Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi, Patoloji AD, AYDIN, TÜRKİYE
Anahtar Kelimeler: Küçük hücreli akciğer kanseri, manyetik rezonans görüntüleme, pons, metastaz
Özet
Akciğer kanserli olguların %10-14’unda tanı esnasında merkezi sinir sistemi metastazı bulunmakta ve %80-85 supratentoriyel yerleşim göstermektedir. Merkezi sinir sistemi metastazlarında en sık semptom başağrısıdır ancak daha nadir olarak hemiparezi gibi fokal nörolojik bulgular, epilepsi, serebellar fonksiyonlarda bozulma saptanabilmektedir. Beyin metastazlarının geliştiği akciğer tümörleri radyolojik olarak sıklıkla apikal ve periferik yerleşimlidir. Beyin metastazı taramalarında ve evrelendirmede beyin BT ve/veya MRG kullanılmaktadır. Ancak beyin BT bazen beyin sapındaki lezyonları çok iyi görüntüleyemeyebilir. Kontrastlı beyin MRG’si küçük metastatik lezyonları göstermede BT’den daha duyarlıdır. Bu yazıda küçük hücreli akciğer kanseri tanısı alan ve herhangi bir klinik semptom göstermeyen 47 yaşındaki bir erkek olguda nadir metastaz bölgesi olarak saptanan pons yerleşimli bir beyin metastazı sunulmaktadır.
  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Olgu Sunusu
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • Giriş
    Akciğer kanserli olguların %10-14’unda tanı esnasında merkezi sinir sistemi metastazı bulunmakta ve beyin metastazları sıklıkla kafatası, leptomeninksler ve beyin parankiminde görülmektedir1-4. Beyin parankimindeki metastazların ise yaklaşık %80-85’i supratentoriyel bölgede ve sıklıkla frontal loblardadır1,5,6.

    Beyin metastazı olan olgularda en sık görülen semptom başağrısıdır. Bununla birlikte olguların %3’ünden daha azında asemptomatiktir1,5,6. Beyin metastazı saptanan olguların çoğunluğu genellikle küçük hücreli akciğer kanserleridir.

    Bu yazıda küçük hücreli akciğer kanseri tanısı konan ve asemptomatik beyin metastazı ve pons yerleşimi olarak nadir tek metastazı olan 47 yaşındaki erkek hasta sunulmaktadır.

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Olgu Sunusu
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • Olgu Sunusu
    Kırkyedi yaşındaki erkek hasta öksürük ve ses kısıklığı şikayetleri ile başvurduğu bir sağlık kurumunda akciğer grafisinde sol hiler dolgunluk saptanması üzerine kliniğimize refere edilmiştir. Hastanın özgeçmişinde 23 paket-yıl sigara kullanma öyküsü mevcuttu. Başlangıç fizik muayenesinde vital bulguları stabil ve göğüs muayenesinde sırtta sağda üst zonda fronkül haricinde doğaldı. Hastanın tam kan sayımı, karaciğer fonksiyon testleri, böbrek fonksiyon testleri, açlık kan şekeri normal sınırlarda saptandı. Hastanın akciğer grafisinde orta mediasteni geniş ve solda hiler dolgunluk mevcuttu (Resim 1).


    Büyütmek İçin Tıklayın
    Resim 1: Hastanın PA akciğer grafisi

    Pozitron emisyon tomografisi ve bilgisayarlı tomografi (PET-BT) incelemesinde sol hiler bölgede lokalize SUV (standart uptake value ) değeri 15 olan 16x5x6 cm boyutlu düzensiz spiküle konturlu kitle lezyonu, sırtta sağda cilt-ciltaltı dokuda fokal özellikte SUV değeri: 3,9 olan FDG tutulumu, sol klavikula lateralinde SUV değeri 4,4 olan patolojik FDG tutulumu tespit edildi (Resim 2).


    Büyütmek İçin Tıklayın
    Resim 2: Hastanın PET-BT görüntülemesi

    Fiberoptik bronkoskopide vokal kordlar olağan, ana karina keskin ve sağ bronş sisteminde tüm lob ve segment bronş ağızları açık olarak görüldü. Sol üst lob bronşu medial duvarında mukozal düzensizlik gözlendi. Sol alt lob süperior segment ağzı tamamen tıkalıydı. Bu bölgeden alınan forceps biyopsi ve bronş aspirasyonu materyalinin patolojik incelenmesi küçük hücreli akciğer kanseri tanısını ortaya koydu.

    Hastanın merkezimize başvurusundan önce çekilen ve normal olarak değerlendirilen beyin tomografisinin suboptimal kalitede elde edilmiş olması nedeniyle olgunun beyin manyetik rezonans ile değerlendirilmesi uygun görüldü. MR görüntülemede ponsun sağ paramediyan kesiminde 5 milimetre çaplı T1 ağırlıklı görüntülerde hipointens, T2 ağırlıklı görüntülerde ise hiperintens görüntü veren, intravenöz kontrast sonrası periferik halka tarzında kontrast tutulumu gösteren metastaz ile uyumlu kitle saptandı (Resim 3a ve 3b).


    Büyütmek İçin Tıklayın
    Resim 3a ve 3b: Beyin MRG

    Radyolojik olarak sırtta saptanan SUV değeri yüksek olan lezyonun aynı yerde lokalize folikül olması ve takipte kendiliğinden gerilemesi nedeniyle klinik olarak metastaz ile uyumlu olmadığı düşünülmüştür. Sol klavikula metastazının bulunması nedeniyle hastalık VALG (Veteran’s Administration Lung Cancer Study Group) evrelemesine göre yaygın hastalık olarak evrelendi ve etopocid- cisplatin kemoterapisi ve palyatif kraniyal radyoterapi planlandı. Radyolojik olarak metastaz olarak düşünülen kranial lezyonun küçük hücreli tümörün pons metastazı olduğu klinik kanı ile desteklendi.

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Olgu Sunusu
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • Tartışma
    Akciğer kanserli olguların yaklaşık olarak %10-14’ünde tanı esnasında ve %15-20’lik diğer bir grupta da hastalık seyri sırasında merkezi sinir sistemi metastazı veya metastazları bulunmaktadır1,2,4. Beyin metastazı saptanan olguların çoğunluğu genellikle küçük hücreli akciğer kanserleri olan olgulardır1,4. Bununla birlikte Yurdakul ve arkadaşlarının yaptığı retrospektif çalışmada 88 hastanın sadece 7’sinde (%19’unda) küçük hücreli akciğer kanseri teşhisi mevcuttu2.

    Beyin metastazları sıklıkla kafatası, leptomeninksler ve beyin parankiminde görülmektedir. Parankim metastazlarının yaklaşık %80-85’i supratentoriyel bölgede ve sıklıkla da frontal loblarda görülmektedir1. Yurdakul ve ark.’nın yaptığı çalışmada ise pariyetal lob yerleşimi ilk sırada ve frontal lob yerleşimi ikinci sırada saptanmıştır2. Küçük hücreli akciğer kanserinde beyin metastazı sıklıkla gri–beyaz cevher bileşkesinde görülmekte olup, vakaların çoğunluğunda serebral hemisferlere yerleşmeye eğilim göstermektedir. Serebellum ve beyin sapına metastaz oranı tüm tümör tipleri dikkate alındığında %2-3 civarındadır. Bunun olası nedeni bu bölgelerde serebral kan akımının daha az oluşudur4-6. Bizim hastamızda ise farklı olarak ponsta sağ paramediyan kesimde metastaz ile uyumlu kitle saptanmıştır. Vakaların %50’sinde hastalarda multipl kitleler görüldüğü bildirilmektedir4. Burada sunduğumuz olguda ise merkezi sinir sistemi içerisinde başka bir metastaz saptanmamıştır. Lorenzoni ve ark’.nın 25 hasta üzerinde yaptığı beyin sapı metastazlarını değerlendiren çalışmada ise sadece 4 hastada ponsta tek bir lezyon saptanmıştır ancak bu çalışmada akciğer kanserinin patolojik tipi belirtilmemiştir7.

    Beyin metastazlarının geliştiği akciğer tümörleri radyolojik olarak sıklıkla apikal ve periferik yerleşimlidir1. Bizim olgumuzda ise bahsedilen tutulumlardan farklı olarak akciğer kanserinin primer yerleşim yeri hilustadır.

    Merkezi sinir sistemi metastazlarında en sık semptom başağrısıdır ancak daha nadir olarak hemiparezi gibi fokal nörolojik bulgular, epilepsi, serebellar fonksiyonlarda bozulma saptanabilmektedir1,5,6. Çeşitli çalışmalardan elde edilen sonuçlara göre asemptomatik hastalarda beyin metastazı %3’den az sıklıktadır1. Bizim olgumuzda ise metastaza ait herhangi bir klinik yakınma mevcut olmayıp hasta tamamen asemptomatikti.

    Beyin metastazı taramalarında ve evrelendirmede beyin BT ve/veya MRG kullanılmaktadır. Asemptomatik bir hastada pozitif BT bulgusu gereksiz torakotomiyi önleyebilir. Ancak beyin BT bazen beyin sapındaki lezyonları çok iyi görüntüleyemeyebilir. Kontrastlı beyin MRG’si küçük metastatik lezyonları göstermede BT’den daha duyarlıdır1. Kontrastlı beyin MRG’si beyin metastazlı hastaların tanısında ve takibinde en hassas görüntüleme yöntemidir5.

    Sonuç olarak akciğer kanserlerinin evrelendirilmesinde, metastaz taramasının yapılmasında, tedavinin şekillendirilmesinde ve takip sürecinde hasta semptomatik olsun veya olmasın cerrahi işlem dahil olmak üzere gereksiz girişimleri ve zaman kayıplarını engellemek amacıyla öncelikli olarak kontrastlı manyetik rezonans görüntüleme yapılması gerektiğini düşünmekteyiz.

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Olgu Sunusu
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • Kaynaklar

    1) Akciğer kanseri tanı ve tedavi rehberi. Toraks Dergisi 2006;7(Ek 2):1-35.

    2) Yurdakul AS, Halilçolar H, Öztürk C, Tatar D, Karakaya J. Beyin metastazı bulunan primer akciğer kanserli hastalarda prognozu etkileyen faktörler. Tüberküloz ve Toraks Dergisi 2006;54(3):235-42.

    3) Altınbaş M, Dikilitaş M, Özkan M, Doğu GG, Er Ö. Küçük hücreli akciğer kanserine yaklaşım. Türk Onkoloji Dergisi 2007;22(1):44-53.

    4) Castrucci WA, Knisely JP. An update on the treatment of CNS metastases in small cell lung cancer. Cancer J 2008;14(3):138-46.

    5) Shaffrey ME, Mut M, Asher AL, Burri SH, Chahlavi A, Chang SM, Farace E, Fiveash JB, Lang FF, Lopes MB, Markert JM, Schiff D, Siomin V, Tatter SB, Vogelbaum MA. Brain metastases. Curr Probl Surg 2004;4:665-741.

    6) Patchell RA. The management of brain metastases. Cancer Treat Rev 2003;29:533-40.

    7) Lorenzoni JG, Devriendt D, Massager N, Desmedt F, Simon S, Van Houtte P, Brotchi J, Levivier M. Brain stem metastases treated with radiosurgery: prognostic factors of survival and life expectancy estimation. Surg Neurol 2009;71(2):188-95.

  • Başa Dön
  • Özet
  • Giriş
  • Olgu Sunusu
  • Tartışma
  • Kaynaklar
  • [ Başa Dön ] [ Özet ] [ PDF ] [ Benzer Makaleler ] [ Yazara E-Posta ] [ Editöre E-Posta ]
    Ana sayfa | Dergi Hakkında | Yayın Kurulu | Danışma Kurulu | İçindekiler | Arşiv | Yayın Arama | Yazarlara Bilgi | İletişim